Search

maitreya uvāca evaṁ sa bhagavān vainyaḥ khyāpito guṇa-karmabhiḥ chandayām āsa tān kāmaiḥ pratipūjyābhinandya ca

brāhmaṇa-pramukhān varṇān bhṛtyāmātya-purodhasaḥ paurāñ jāna-padān śreṇīḥ prakṛtīḥ samapūjayat

vidura uvāca kasmād dadhāra go-rūpaṁ dharitrī bahu-rūpiṇī yāṁ dudoha pṛthus tatra ko vatso dohanaṁ ca kim

prakṛtyā viṣamā devī kṛtā tena samā katham tasya medhyaṁ hayaṁ devaḥ kasya hetor apāharat

sanat-kumārād bhagavato brahman brahma-vid-uttamāt labdhvā jñānaṁ sa-vijñānaṁ rājarṣiḥ kāṁ gatiṁ gataḥ

yac cānyad api kṛṣṇasya bhavān bhagavataḥ prabhoḥ śravaḥ suśravasaḥ puṇyaṁ pūrva-deha-kathāśrayam

bhaktāya me ’nuraktāya tava cādhokṣajasya ca vaktum arhasi yo ’duhyad vainya-rūpeṇa gām imām

sūta uvāca codito vidureṇaivaṁ vāsudeva-kathāṁ prati praśasya taṁ prīta-manā maitreyaḥ pratyabhāṣata

maitreya uvāca yadābhiṣiktaḥ pṛthur aṅga viprair āmantrito janatāyāś ca pālaḥ prajā niranne kṣiti-pṛṣṭha etya kṣut-kṣāma-dehāḥ patim abhyavocan

vayaṁ rājañ jāṭhareṇābhitaptā yathāgninā koṭara-sthena vṛkṣāḥ tvām adya yātāḥ śaraṇaṁ śaraṇyaṁ yaḥ sādhito vṛtti-karaḥ patir naḥ

tan no bhavān īhatu rātave ’nnaṁ kṣudhārditānāṁ naradeva-deva yāvan na naṅkṣyāmaha ujjhitorjā vārtā-patis tvaṁ kila loka-pālaḥ

maitreya uvāca pṛthuḥ prajānāṁ karuṇaṁ niśamya paridevitam dīrghaṁ dadhyau kuruśreṣṭha nimittaṁ so ’nvapadyata

iti vyavasito buddhyā pragṛhīta-śarāsanaḥ sandadhe viśikhaṁ bhūmeḥ kruddhas tripura-hā yathā

pravepamānā dharaṇī niśāmyodāyudhaṁ ca tam gauḥ saty apādravad bhītā mṛgīva mṛgayu-drutā

tām anvadhāvat tad vainyaḥ kupito ’tyaruṇekṣaṇaḥ śaraṁ dhanuṣi sandhāya yatra yatra palāyate

sā diśo vidiśo devī rodasī cāntaraṁ tayoḥ dhāvantī tatra tatrainaṁ dadarśānūdyatāyudham

loke nāvindata trāṇaṁ vainyān mṛtyor iva prajāḥ trastā tadā nivavṛte hṛdayena vidūyatā

uvāca ca mahā-bhāgaṁ dharma-jñāpanna-vatsala trāhi mām api bhūtānāṁ pālane ’vasthito bhavān

sa tvaṁ jighāṁsase kasmād dīnām akṛta-kilbiṣām ahaniṣyat kathaṁ yoṣāṁ dharma-jña iti yo mataḥ

praharanti na vai strīṣu kṛtāgaḥsv api jantavaḥ kim uta tvad-vidhā rājan karuṇā dīna-vatsalāḥ