Search

śrī-śuka uvāca khaṭvāṅgād dīrghabāhuś ca raghus tasmāt pṛthu-śravāḥ ajas tato mahā-rājas tasmād daśaratho ’bhavat

tasyāpi bhagavān eṣa sākṣād brahmamayo hariḥ aṁśāṁśena caturdhāgāt putratvaṁ prārthitaḥ suraiḥ rāma-lakṣmaṇa-bharata- śatrughnā iti saṁjñayā

tasyānucaritaṁ rājann ṛṣibhis tattva-darśibhiḥ śrutaṁ hi varṇitaṁ bhūri tvayā sītā-pater muhuḥ

tad viddhi praṇipātena paripraśnena sevayā upadekṣyanti te jñānaṁ jñāninas tattva-darśinaḥ

gurv-arthe tyakta-rājyo vyacarad anuvanaṁ padma-padbhyāṁ priyāyāḥ pāṇi-sparśākṣamābhyāṁ mṛjita-patha-rujo yo harīndrānujābhyām vairūpyāc chūrpaṇakhyāḥ priya-viraha-ruṣāropita-bhrū-vijṛmbha- trastābdhir baddha-setuḥ khala-dava-dahanaḥ kosalendro ’vatān naḥ

viśvāmitrādhvare yena mārīcādyā niśā-carāḥ paśyato lakṣmaṇasyaiva hatā nairṛta-puṅgavāḥ

yo loka-vīra-samitau dhanur aiśam ugraṁ sītā-svayaṁvara-gṛhe triśatopanītam ādāya bāla-gaja-līla ivekṣu-yaṣṭiṁ sajjyī-kṛtaṁ nṛpa vikṛṣya babhañja madhye

jitvānurūpa-guṇa-śīla-vayo ’ṅga-rūpāṁ sītābhidhāṁ śriyam urasy abhilabdhamānām mārge vrajan bhṛgupater vyanayat prarūḍhaṁ darpaṁ mahīm akṛta yas trir arāja-bījām

yaḥ satya-pāśa-parivīta-pitur nideśaṁ straiṇasya cāpi śirasā jagṛhe sabhāryaḥ rājyaṁ śriyaṁ praṇayinaḥ suhṛdo nivāsaṁ tyaktvā yayau vanam asūn iva mukta-saṅgaḥ

rakṣaḥ-svasur vyakṛta rūpam aśuddha-buddhes tasyāḥ khara-triśira-dūṣaṇa-mukhya-bandhūn jaghne caturdaśa-sahasram apāraṇīya- kodaṇḍa-pāṇir aṭamāna uvāsa kṛcchram

sītā-kathā-śravaṇa-dīpita-hṛc-chayena sṛṣṭaṁ vilokya nṛpate daśa-kandhareṇa jaghne ’dbhutaiṇa-vapuṣāśramato ’pakṛṣṭo mārīcam āśu viśikhena yathā kam ugraḥ

rakṣo-’dhamena vṛkavad vipine ’samakṣaṁ vaideha-rāja-duhitary apayāpitāyām bhrātrā vane kṛpaṇavat priyayā viyuktaḥ strī-saṅgināṁ gatim iti prathayaṁś cacāra

avajānanti māṁ mūḍhā mānuṣīṁ tanum āśritam paraṁ bhāvam ajānanto mama bhūta-maheśvaram

nitya-pūrṇa-sukha-jñāna- svarūpo ’sau yato vibhuḥ ato ’sya rāma ity ākhyā tasya duḥkhaṁ kuto ’ṇv api

tathāpi loka-śikṣārtham aduḥkho duḥkha-vartivat antarhitāṁ loka-dṛṣṭyā sītām āsīt smarann iva

jñāpanārthaṁ punar nitya- sambandhaḥ svātmanaḥ śriyāḥ ayodhyāyā vinirgacchan sarva-lokasya ceśvaraḥ pratyakṣaṁ tu śriyā sārdhaṁ jagāmānādir avyayaḥ

nakṣatra-māsa-gaṇitaṁ trayodaśa-sahasrakam brahmaloka-samaṁ cakre samastaṁ kṣiti-maṇḍalam

rāmo rāmo rāma iti sarveṣām abhavat tadā sarvoramamayo loko yadā rāmas tv apālayat

dagdhvātma-kṛtya-hata-kṛtyam ahan kabandhaṁ sakhyaṁ vidhāya kapibhir dayitā-gatiṁ taiḥ buddhvātha vālini hate plavagendra-sainyair velām agāt sa manujo ’ja-bhavārcitāṅghriḥ

yad-roṣa-vibhrama-vivṛtta-kaṭākṣa-pāta- sambhrānta-nakra-makaro bhaya-gīrṇa-ghoṣaḥ sindhuḥ śirasy arhaṇaṁ parigṛhya rūpī pādāravindam upagamya babhāṣa etat