Verse Index

maitreya uvāca dṛṣṭvātmānaṁ pravayasam ekadā vainya ātmavān ātmanā vardhitāśeṣa- svānusargaḥ prajāpatiḥ

jagatas tasthuṣaś cāpi vṛttido dharma-bhṛt satām niṣpāditeśvarādeśo yad-artham iha jajñivān

ātmajeṣv ātmajāṁ nyasya virahād rudatīm iva prajāsu vimanaḥsv ekaḥ sa-dāro ’gāt tapo-vanam

tatrāpy adābhya-niyamo vaikhānasa-susammate ārabdha ugra-tapasi yathā sva-vijaye purā

kanda-mūla-phalāhāraḥ śuṣka-parṇāśanaḥ kvacit ab-bhakṣaḥ katicit pakṣān vāyu-bhakṣas tataḥ param

grīṣme pañca-tapā vīro varṣāsv āsāraṣāṇ muniḥ ākaṇṭha-magnaḥ śiśire udake sthaṇḍile-śayaḥ

titikṣur yata-vāg dānta ūrdhva-retā jitānilaḥ ārirādhayiṣuḥ kṛṣṇam acarat tapa uttamam

tena kramānusiddhena dhvasta-karma-malāśayaḥ prāṇāyāmaiḥ sanniruddha- ṣaḍ-vargaś chinna-bandhanaḥ

sanat-kumāro bhagavān yad āhādhyātmikaṁ param yogaṁ tenaiva puruṣam abhajat puruṣarṣabhaḥ

bhagavad-dharmiṇaḥ sādhoḥ śraddhayā yatataḥ sadā bhaktir bhagavati brahmaṇy ananya-viṣayābhavat

tasyānayā bhagavataḥ parikarma-śuddha- sattvātmanas tad-anusaṁsmaraṇānupūrtyā jñānaṁ viraktimad abhūn niśitena yena ciccheda saṁśaya-padaṁ nija-jīva-kośam

chinnānya-dhīr adhigatātma-gatir nirīhas tat tatyaje ’cchinad idaṁ vayunena yena tāvan na yoga-gatibhir yatir apramatto yāvad gadāgraja-kathāsu ratiṁ na kuryāt

evaṁ sa vīra-pravaraḥ saṁyojyātmānam ātmani brahma-bhūto dṛḍhaṁ kāle tatyāja svaṁ kalevaram

sampīḍya pāyuṁ pārṣṇibhyāṁ vāyum utsārayañ chanaiḥ nābhyāṁ koṣṭheṣv avasthāpya hṛd-uraḥ-kaṇṭha-śīrṣaṇi

utsarpayaṁs tu taṁ mūrdhni krameṇāveśya niḥspṛhaḥ vāyuṁ vāyau kṣitau kāyaṁ tejas tejasy ayūyujat

khāny ākāśe dravaṁ toye yathā-sthānaṁ vibhāgaśaḥ kṣitim ambhasi tat tejasy ado vāyau nabhasy amum

indriyeṣu manas tāni tan-mātreṣu yathodbhavam bhūtādināmūny utkṛṣya mahaty ātmani sandadhe

taṁ sarva-guṇa-vinyāsaṁ jīve māyāmaye nyadhāt taṁ cānuśayam ātma-stham asāv anuśayī pumān jñāna-vairāgya-vīryeṇa svarūpa-stho ’jahāt prabhuḥ

arcir nāma mahā-rājñī tat-patny anugatā vanam sukumāry atad-arhā ca yat-padbhyāṁ sparśanaṁ bhuvaḥ

atīva bhartur vrata-dharma-niṣṭhayā śuśrūṣayā cārṣa-deha-yātrayā nāvindatārtiṁ parikarśitāpi sā preyaskara-sparśana-māna-nirvṛtiḥ