Verse Index

nirabhidyatāsya prathamaṁ mukhaṁ vāṇī tato ’bhavat vāṇyā vahnir atho nāse prāṇoto ghrāṇa etayoḥ

ghrāṇād vāyur abhidyetām akṣiṇī cakṣur etayoḥ tasmāt sūryo nyabhidyetāṁ karṇau śrotraṁ tato diśaḥ

nirbibheda virājas tvag- roma-śmaśrv-ādayas tataḥ tata oṣadhayaś cāsan śiśnaṁ nirbibhide tataḥ

retas tasmād āpa āsan nirabhidyata vai gudam gudād apāno ’pānāc ca mṛtyur loka-bhayaṅkaraḥ

hastau ca nirabhidyetāṁ balaṁ tābhyāṁ tataḥ svarāṭ pādau ca nirabhidyetāṁ gatis tābhyāṁ tato hariḥ

nāḍyo ’sya nirabhidyanta tābhyo lohitam ābhṛtam nadyas tataḥ samabhavann udaraṁ nirabhidyata

kṣut-pipāse tataḥ syātāṁ samudras tv etayor abhūt athāsya hṛdayaṁ bhinnaṁ hṛdayān mana utthitam

manasaś candramā jāto buddhir buddher girāṁ patiḥ ahaṅkāras tato rudraś cittaṁ caityas tato ’bhavat

ete hy abhyutthitā devā naivāsyotthāpane ’śakan punar āviviśuḥ khāni tam utthāpayituṁ kramāt

vahnir vācā mukhaṁ bheje nodatiṣṭhat tadā virāṭ ghrāṇena nāsike vāyur nodatiṣṭhat tadā virāṭ

akṣiṇī cakṣuṣādityo nodatiṣṭhat tadā virāṭ śrotreṇa karṇau ca diśo nodatiṣṭhat tadā virāṭ

tvacaṁ romabhir oṣadhyo nodatiṣṭhat tadā virāṭ retasā śiśnam āpas tu nodatiṣṭhat tadā virāṭ

gudaṁ mṛtyur apānena nodatiṣṭhat tadā virāṭ hastāv indro balenaiva nodatiṣṭhat tadā virāṭ

viṣṇur gatyaiva caraṇau nodatiṣṭhat tadā virāṭ nāḍīr nadyo lohitena nodatiṣṭhat tadā virāṭ

kṣut-tṛḍbhyām udaraṁ sindhur nodatiṣṭhat tadā virāṭ hṛdayaṁ manasā candro nodatiṣṭhat tadā virāṭ

buddhyā brahmāpi hṛdayaṁ nodatiṣṭhat tadā virāṭ rudro ’bhimatyā hṛdayaṁ nodatiṣṭhat tadā virāṭ

cittena hṛdayaṁ caityaḥ kṣetra-jñaḥ prāviśad yadā virāṭ tadaiva puruṣaḥ salilād udatiṣṭhata

yathā prasuptaṁ puruṣaṁ prāṇendriya-mano-dhiyaḥ prabhavanti vinā yena notthāpayitum ojasā

tam asmin pratyag-ātmānaṁ dhiyā yoga-pravṛttayā bhaktyā viraktyā jñānena vivicyātmani cintayet

śrī-bhagavān uvāca prakṛti-stho ’pi puruṣo nājyate prākṛtair guṇaiḥ avikārād akartṛtvān nirguṇatvāj jalārkavat